Trà và thơ. Hai thế giới tưởng chừng riêng biệt ấy lại có sự giao hòa thiêng liêng trong tâm thức người Việt. Nhấp một ngụm trà, để vị ngọt hậu lan tỏa. Đọc một vần thơ, để tâm hồn lắng sâu. Đặc biệt, khi nhắc đến Trà Thái Nguyên, vùng đất được mệnh danh “Đệ nhất danh trà”, sự gắn kết này càng thêm bền chặt. Hương vị trà Tân Cương trứ danh đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca. Bài viết này chúng ta sẽ đi sâu phân tích và cảm nhận vẻ đẹp thơ về trà Thái Nguyên. Khám phá xem trà đã đi vào thơ và thơ đã tôn vinh trà như thế nào.
Trà Thái Nguyên Qua Lăng Kính Thơ Ca
Để hiểu thơ về trà, trước hết ta cần hiểu về chính trà Thái Nguyên trong văn hóa Việt.
Trà Thái Nguyên – Không chỉ là thức uống, mà là biểu tượng của bản sắc và tâm hồn đất Thái
Chén trà Thái Nguyên chứa đựng nhiều hơn một loại thức uống. Nó là biểu tượng của văn hóa. Đó là lòng hiếu khách nồng hậu của người dân xứ Thái. Là sự gắn kết cộng đồng qua những ấm trà chuyện trò. Là nét đẹp lao động cần cù trên những đồi chè xanh mướt.
Trà còn là biểu tượng của tinh thần. Sự tinh tế trong cách chọn trà, pha trà. Sự thanh tao, tĩnh tại trong tâm hồn khi thưởng thức hương vị trà, dù đó là Trà Búp mộc mạc hay Trà Nõn Tôm, Trà Đinh tinh túy. Trà là một phần hồn cốt của đất và người Thái Nguyên.
Thơ ca – Sứ mệnh lưu giữ và lan tỏa hương vị, tinh hoa trà Việt
Thơ ca có một sứ mệnh đặc biệt. Nó lưu giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa vô hình. Với trà Thái Nguyên, thơ ca như người bạn tri kỷ. Thơ “ướp” thêm hương cho trà. Nó ghi lại những cảm xúc, những khoảnh khắc đẹp mà hương vị trà mang lại.
Nhờ thơ, vẻ đẹp của trà Thái Nguyên vượt xa khỏi vùng đất Tân Cương. Nó chạm đến trái tim của những người yêu trà trên khắp mọi miền. Thơ giúp lan tỏa tinh hoa trà Việt đến đông đảo công chúng.
Tuyển Chọn những bài thơ đặc sắc về Trà Thái Nguyên
1. Bán dạ tam bôi tửu,
Bình minh số trản trà.
Nhất nhật cứ như thử.
Lương y bất đáo gia
(Hải Thượng Lãn Ông – Lê Hữu Trác)
2. Uống trà trong nắng sớm
Vườn tâm đầy hương hoa
(Viên Ngộ)
3. Hàn dạ khách lai trà đương tửu
Trực lô thang phí hỏa sơ hồng
(Đêm lạnh khách thăm trà thay rượu
Bếp lò đun nước lửa đang hồng)
(Đỗ Lỗi)
4. Tiễn chân ai bước đường xa
Miệng cười đưa một bình trà tặng nhau
(Viên Chiếu)
5. Khi trà chuyên năm ba chén
Khi Kiều lẩy một đôi câu
(Nguyễn Khuyến)
6. Khi hương sớm lúc trà trưa
Bàn lan điểm nước đường tơ họa đàm
(Nguyễn Du)
7. Sương mai lịm khói trà
Gió lạnh vuốt tờ hoa
Nhè nhẹ tay nâng bút
Nghe lòng rộn âm ba
(Tuệ Sỹ)
8. Làng xưa như mộng trong ngần
Can qua chưa dứt, yên phần mừng thay
Bao giờ lều cỏ núi mây
Pha trà nước suối, gối say đá mềm
(Nguyễn Trãi)
9. Nhẹ nâng một chén trà Thiền
Bình tâm nhìn khói ưu phiền thoảng bay
Cuộc đời một giấc mộng say
Trăm năm nhìn lại… Mới hay… Vô thường!
(Thiện Hùng)
10. Nhấp ngụm trà thơm khà một tiếng
Trăng vàng rớt xuống đáy ly nghiêng
(Đặng Phương Mai)
11. Hương trà chưa cạn chén hàn ôn
Thuyền đã buông theo tiếng sóng dồn
Ngắm vợi mây thu ùn mặt biển
Gác chuông thành cổ đọng hoàng hôn
(Quách Tấn)
12. Thèm bấy lâu nay một ngụm trà
Ngóng người tri kỷ tận nơi xa
Hương trà xứ ấy lòng còn lắng
Dẫu có bao xuân vị chẳng nhòa
(Đăng Học)
13. Nhặt chút hương tĩnh lặng
Hãm chung trà vô vi
Cùng cảo thơm thi bút
Mời bằng hữu cố tri
(Trà khách – Mai Quang)
14. Để uống trà thơm bên gốc bách
Rửa chén hàng ngày trong suối tiên.
(Thái Bá Tân)
15. Mỗi sớm pha ấm trà
Niềm vui đến chật nhà
Hương bốn mùa gói lại
Gửi tặng người đường xa.
(Phạm Thuận Thành)
16. Thơm, thơm, thơm tự bàn tay
Hương nào của đất, của cây, của người
Chắt trong gió, nắng, mưa trời
Đi qua lửa đỏ một đời đến nhau
(Nguyễn Bá Thắng)
17. Ví không sánh chát từ xanh tóc
Đâu dễ dư hương đến bạc đầu
Trăm tuổi người đi trà ở lại
Khói sương lãng đãng để bền lâu
(Hoàng Năng Trọng)
18. Nước chè tươi rót vàng mơ
Đôi khi hạnh phúc đơn sơ vô cùng
(Nguyễn Duy)
19. Chọn hương chè làm khăn quàng cổ
Nên thương ai thơm ngát trọn đời
(Nguyễn Đức Hạnh)
20. Đều tay quạt lửa pha trà sớm
Cùng tách trà thơm đón mặt trời…
(Thiên Anh)
21. Cùng em nâng chén trà hương
Khi ngày mới chớm khói sương mịt mờ
Trăm năm thu ngắn một giờ
An vui hạnh phúc bên bờ thần tiên
(Tràm Cà Mau)
22. Chén trà trên hai tay
Chánh niệm dâng tròn đầy
Thân và tâm an trú
Bây giờ và ở đây
(Thi kệ Thiền Trà)
23. Qua đêm phiền não tan rồi
Ấm ly trà sớm ta ngồi với ta
Hiên ngoài vài giọt sương sa
Tan trên chồi biếc chan hòa nắng mai
(Trần Ngọc Tuấn)
24. Ai hay trong một tách trà
Có hồ sen ngát mượt mà dâng hương
(Thích Tánh Tuệ)
25. Đốt trầm hương lên
Ngâm bài cổ thi
Khoác áo dài nâu
Thưởng trà đạo vị
(Phạm Thiên Thư)
26. Chè đọt đang kỳ điểm lá ba
Giọt sương lách tách cửa song nhòa
Thơ ngồi suốt buổi không ra tứ
Cháu đã đun tràn ấm nước pha
(Yến Lan)
27. Nhà lá đơn sơ
Tấm lòng rộng mở
Nồi cơm nấu dở
Bát nước chè xanh
Ngồi vui kể chuyện tâm tình bên nhau
(Hoàng Trung Thông)
28. Em như búp trà nhỏ
Ta củi lửa thêm hương
Đông về giăng sương trắng
Bên em, lạc cung đường
(Dương Đăng)
29. Quất mãi nước sôi
Trà đau nát bã
Chẳng đổi giọng Tân Cương
(Phùng Cung)
30. Bốn bề tĩnh lặng chiều hôm
Lâng lâng một chén trà thơm cuối ngày.
Một cành hồng bóng lay lay
Cảnh thiền gió thoảng hương bay dịu dàng
Đêm nay bên ấm trà Long Tỉnh
Ngan ngát hương thu Nguyệt Quế Hoa
Nhấp chén trà thơm trong tịch tĩnh,
Hương trời khí đất toả lòng ta.
(Thục Vân)
31. Đêm thanh rửa ấm để pha trà
Độc ẩm mình ta với lại ta
Nước non ai dốc bầu tâm sự
Nghiêng chén lung linh bóng trăng ngà
32. Trà đã pha xong vẫn đợi chờ
Mong người tri kỷ khách làng thơ
Hương sen man mác xua miền tục
Ngây ngất hồn như tới suối mơ
Khách đến rồi đây bên cạnh ta
Tươi cười thanh lịch vẻ hào hoa
Chuyện vui quên cả trăng soi cửa
Thế sự vòng quanh một ấm trà
33. Ta pha một ấm trà tình
Rót ra hai chén cho mình với ta
Trà thì thơm ngát hương hoa
Mà sao vẫn thấy lòng ta lạnh lùng
34. Quán nhỏ xưa nay chẳng đợi chờ
Biết ai là rượu, biết ai thơ
Người qua chẳng thiếu câu dung tục
Kẻ lại dư thừa chuyện ước mơ
Nào hãy vào đây ta với ta
Kể gì bình dị với hào hoa
Nàng thơ nếu có đi qua cửa
Xin hãy vào vui một ấm trà
35. Quán nước liêu xiêu một bóng già
Đâu cầu nhung lụa chẳng cầu hoa
Hương trà quấn quít người khuya sớm
Một thoáng qua thôi cũng đậm đà
36. Một trà, một rượu, một đàn bà
Ba cái lăng nhăng, nó quấy ta
(Tế Xương)
37. Trà thượng lưu có khách thượng lưu
Uống trà thượng lưu là thượng khách
Luôn có khách có trà luân lưu
Trà với khách liu tiu cả ngày
38. Trà Đêm
Đưa tay nâng lấy cốc trà,
Nhấp môi một ngụm đậm đà mùi hương.
Đêm này lòng thấy vấn vương
Nên ta thức cả đêm trường nhớ ai.
39. Bốn bề giờ đã ngủ say
Trà đây cũng đã vừa thay nước nhì.
Chăm vừa đâu để tràn ly
Đưa tay nâng cốc nhăm nhi giọt sầu.
Hết đêm nay trọn đêm đầu
Cũng là trọn một đêm thâu nhớ người.
Mỉm môi nở nụ cười tươi
Buồn cho cái tuổi đôi mươi yêu thầm.
Ấm tay cốc nước đang cầm
Nâng lên ta uống rồi chăm lại đầy.
Một đêm thao thức hao gầy
Yêu chi cho lắm buồn thay phận mình.
Một đêm cho một mối tình
Yêu chi cho lắm phận mình buồn thay.
40. Nhớ trà
…Thèm bấy lâu nay một ngụm trà
Ngóng người tri kỷ tận nơi xa
Hương trà xứ ấy lòng còn lắng
Dẫu có bao xuân vị chẳng nhoà …
41. Vô thường trà
Chén trà nhẹ tỏa làn hương
Mình ta độc ẩm… Phố phường lặng yên
Hương trà đưa lối cõi tiên
Hồn theo sắc nước vào miền lãng du…
Mong manh vương chút sương mù
Thoáng nghe gió lạnh vi vu trở mình
Cuộc đời một giấc ba sinh
Trầm luân tụ lại lung linh sắc trà…
Đời phong ba… Kiếp phong ba…
Phất tay rũ bỏ… Đời ta vô thường…
42. Chén trà trong thu sớm
Mây bạc long trời, sông khói sương
Trong nhà phảng phất tỏa trà hương
Bập bùng ngọn lửa trong lò ấm
Nâng chén trà yêu đẹp khác thường
Một hớp trà dư tỉnh cả người,
Bạn bên chậu cúc hé môi tươi
Giọt trong hổ phách xinh như ngọc,
Sợi khói vờn trên chén gọi mời
Chợt thấy năm nào không thấy xa,
Hầu trà bên án với cha già,
Người vui kiều lẩy trong thu chớm
Nâng chén trà lên lại nhớ nhà..
Nhấp chén trà pha với ánh trăng
Lâng lâng như tưởng ở cung Hằng
Kim ngân thơm thoảng hương mùi ngọt
Say thú trà trăng không nói năng
(Thơ: Lê Ngọc Hồ)